Մխիթարյան միաբանության խորհրդանիշները

Մխիթարյան միաբանության խորհրդանիշները

Մխիթարյան միաբանությունը ուներ իր գլխավոր խորհրդանիշը՝ զինանշանը: Զինանշանը վահանի նման է ,կենտրոնում կա խաչ: Խաչի ծայրերին կան տառեր` Ո. Կ. Վ. Ա.: Տառերը Որդեգիր Կուսին Վարդապետ Ապաշխարութեան նախադասության բառերի սկզբնատառերն են: Խաչի չորս անկյուններում կան չորս առարկաներ, որոնք խորհրդանշում են վանականի հոգևոր ճամփորդությունը և բնորոշ են  առաքյալի կյանքին` կրակ,  զանգ, վարդապետի գավազան և բաց գիրք:

1901թ. ի պատիվ Մխիթարյան միաբանություն 200 ամյակի թողարկվեց հուշամեդալ:Հեղինակ` Ստեֆանո Ջոնսոն, Միլան, տրամագիծը 61մմ:

Նրանց խորհրդանիշմերից մեկն էր նաը իրոնց ըմպելիքը՝ մխիթարինը: Այն խմիչք էր , որը պատրաստվում էր գաղտնի բաղադրատոմսով և մինչ որս էլ գաղտնի է : Նաը նրանք ունեյին իրենց քայլերգը:

Մխիթար ՍԵբաստացի

Մխիթար ՍԵբաստացի

Մխիթար ՍԵբաստացին՝ ծնվել է 1749 թվականի , փետրվարի 7-ին: Նա մեծ հայագետ էր, ով հիմնադրել էր՝ Մխիթարյան միաբանությունը:  Նա նպատակադրվել էր կրթել, լուսավորություն տարածել հայ ժողավրդի լայն խավերի մեջ  : Նրա հետևորդներից էին՝  Գ. Ավետիքյանը,  Մ. Ավգերյանը, Մ. Ջախջախյանը, Ղ. Ալիշանը, Մ. Չամչյանը և ուրիշներ:

Երբ բոլոր կրոնական միաբանությունները փակվում էին, Նապոլեոն առաջինը հրամայել էր , որ Մխիթարյան միաբանությունը չփակվեր: Ապա կայսեր հրամանով այն  ճանաչվեց գիտական հաստատություն` «Հայկական ճեմարան» անվանումով։

Որպես ուսուցիչ ՝ խորհրդանշական էր այն , որ նա դասասենյակ էր մտնում Աստվածաշնչով և Հայկազյան բառարանով, աշակերտներին ասելով՝ «դուք այս երկու թևերով պիտի թևածեք»: Նա , որպես անհատ ներողամիտ էր սեփական անձի հանդեպ արվաած չար գործերի հանդեպ, սակայն ոչ մի կերպ չէր հանդուրժում Աստծո հանդեպ անարգանքը:

Հայկազյան բառարանի մասին

Այն հարցին թե ինչու բառարան կազմեց , Մխիթարը պատասխանել է ՝ «Բառարան կազմեցի, որովհետև առաջին հերթին խոստացել էի ժողովրդիս , երկրորդը՝ միաբանությանը շատ էր անհրաժեշտ այդ բառարանը, իսկ երրորդ պատճառը իմ ազգասիրությունն էր, քանզի հայ ժողովուրդը ցրված էր աշխարհով մեկ և նրանց շատ բառեր անհասկանալի էին » :

Նա ասում էր, որ բառարանի կազմելը նրա համար որոշ չափով բարդ էր՝ քանզի ձեռքի տակ չուներ այլ բառարաններ, փոխարենը՝ նա ուներ թղթերի մի կույտ որոնց վրա դեռ պատանի տարիքից գրում էր իրեն բոլոր անծանոթ բառերը իրենց բացատրությամբ: Նա բառարանում փորձել է տեղավորել բոլոր շատ օգտագործվող բառերը, նաև շատ էին տերմինները վերձված ՝ Աստվածաշնչից: 1744 թվականի նոյեմբեր ամսին տպագրվում է բառարանի առաջին հատորը: 1769 թվականին տպագրվում է երկրորդ հատորը, որի մեջ մեծամասամբ Աստվածաշնչյան տերմիններ և հատուկ անուններ էին: Մխիթարը ասում էր, որ երկրորդ բառարանը ստեղծել է այն նպատակով, որ ժողովուրդը Սուրբ գիրք կարդալուց չդժվարանա:

Նրա գործը անգնահատելի էր:

Ռաքել Պալասիո «Հրաշք» (Նախագծային աշխատանք)

Ռաքել Պալասիո «Հրաշք» (Նախագծային աշխատանք)

Գիրքը Օգյուստ անունով մի տղայի մասին է: Օգյուստ Փուլմանը` տասնամյա մի տղա է, որը ծնվել է դեմքի թերություններով(Թրեչեր Քոլինզ սինդրոմով) : Այս խնդրի պատճառով էլ նա մինչև տասը տարեկանը դպրոց չի հաճախել: Նրա ծնողներն էին ՝ Իզաբել և Նեյթ Փուլմանները , ովքեր միշտ աջակցում էին Օգգին: Նաև Օգգին և քույրը՝ Օլիվիան ունեին մի շուն՝ Դեյզի անունով:Օգգին կրթություն էր ստացել տանը ՝ մոր կողմից: Նա ի համեմատ իր տարիքակիցների շատ բանիմաց էր և հնարամիտ: Նա երազում էր դառնալ տիեզերագնաց : Նրան նվիրել էին տիեզերագնացի  գլխարկ , որը նա կրում էր գրեթե միշտ: Օգգին ընկերներ չուներ, շփվում էր միայն քրոջ մտերիմ ընկերուհու՝ Միրանդայի հետ: Միրանդան նրան որպես եղբայր էր ընդունում :

Օգգի կյանքում ամեն բան փոխվեց այն պահից, երբ նրա մայրը ասաց ,որ այսուհետ Օգգին պետք է դպրոց հաճախի: Սկզբում Օգիին վատ արձագանք տվեց, պնդելով որ չի հաճախի դպրոց, սակայն նրա ընտանիքին հաջողվում է համոզել նրան: Առաջին օրը՝ դպրոցում լարված անցավ, քանի որ բոլորը զարհուրած հայացքներով նայում էին Օգգին և հեռու փաղչում նրանից: Վերադառնալով տուն Օգգին արտասվեց : Այն հարցին թե որն է արտասվելու պատճառը՝ Օգգին պատասխանեց , որ նա իրական հրեշ է ,ով իր արտաքինով  վախեցնում է բոլորին:

Այս օրվանից հետո Օգգին դժվարությամբ դպրոց հաճախեց, սակայն նա շուտով ձեռք է բերում նոր ընկերներ , որոնցից ամենամտերիմը՝ Ջեք Ուիլն էր: Առաջին հայացքից նրանք իրական ընկերներ էին:

Հելոուինի տոնին բոլորը կերպարանափոխված էին գնացել դպրոց: Օգգին պատմում էր, որ Հելոուինը իր ամենասիրելի տոնն է ,քանի որ այդ օրը մարդիկ չեն վախենում իրենց և նույնիսկ բարևում են: Այդ օրը Օգգին դասարան մտնելիս պատահաբար լսում է Ջեքի և դասընկերների խոսակցությունը, բանից պարզվում է, որ Ջեքը Օգիի հետ շփվում է տնօրենի խնդրանքով: Այս դեպքից հետո Օգին դադարում է շփվել Ջեքի հետ:

Մի քանի օր անց նա ընկերանում է Սամըրի հետ: Սամըրը՝ ի տարբերություն Ջեքի շփվում էր Օգիի հետ առանց որևէ պայմանի:  Ջեքը երբ իմացավ, որ Օգգին լսել է խոսակցությունը որոշեց  ներողություն խնդրել և կրկին շարունակել շփումը՝ այս անգամ առանց տնօրենի խնդրանքի: Նա Օգգիին մոտ ընկեր էր համարում , անգամ կռվեց դասնկերոջ հետ , քանի որ նրա դասընկերը վիրավորել էր Օգգիին: Շուտով Օգգին և Ջեքը հաշտվեցին:

Վիան պատրաստվում էր իր ներկայացմանը, որը մոտ օրերս էր տեղի ունենալու: Նա խնդրում է ծնողներին, որպեսզի Օգգին ներա չգտնվի ներկայացմանը: Այս ամենի մասին իմանալով Օգգին խիստ վիրավորվում է և փակվում սենյակում: Րոպեներ անց նրա մոտ է գալիս քույրը և ասում , որ միասին խոհանոց իջնեն: Օգին չի համաձայնվում, քանի որ մտածում էր թե ուզում են իրենից ներողություն խնդրել: Վիան  ասաց ,որ իրենց շունը՝ Դեյզին լավ չէ և պետք է նրան հրաժեշտ տալ, քանի որ մայրիկը պետք է տանի անասնաբույժի մոտ: Այս լուրը լսելով Օգգին շտապ գնում է խոհանոց և տեսնում, որ Դեյզին ընկած է հատակին և ծանր է շնչում: Նրանք մի կերպ հրաժեշտ տվեցին Դեյզիին: Չնայած, որ Դեյզին շատ վատ վիճակում էր՝ միևնույնն է Օգգին հավատում էր ,որ նա կբուժվի, սակայն նրանց ծնողները տուն վերադարձան առանց Դեյզիի:

Այս դեպքերից հետո Վիան հասկանալով իր սխալը ներողություն է խնդրում Օգգիից: Օրեր անց Փուլմանների ընտանիքը գնում է Վիայի ներկայացմանը: Նրանց ելույթը այնքան շքեղ էր, որ ողջ դահլիճը ոտնկայս ծափահարում էր: Այս ժամ Օգգին մտածում էր, որ յուրաքանչյուր մարդ գոնե մեկ անգամ պետք է արժանանա այդպիսի ծափահարությունների:

Օգգին սովորում  էր ավարտական հինգերորդ դասարանում: Մոտենում էր տարեվերջը և դպրոցի երեխաները  պետք է գնային ճամփորդության: Օգգին նույնպես գնաց: Այնտեղ կային տարիքով առավել մեծ երեխաներ : Մի օր անտառում պատահաբար հանդիպելով Օգգին և Ջեքին նրանք սկսում են ծաղրել Օգգին: Օգգին և Ջեքը  սկսում են պաշտպանվել և այդ ժամանակ նրանց օգնության են հասնում իրենց դասընկերները: Այս կռվից հետո Օգգիի դասընկերները նրանից ներողություն խնդրեցին վիրավորանքների համար և բոլորը մտերմացան Օգգիի հետ:

Տարեվերջյան ավարտական միջոցառման ժամանակ Օգգիին պարգևատրում են մեդալով և նա արժանանում  է դահլիճի ոտնկասյ ծափահարություններին:

Վերլուծություն

Գիրքը ինձ համար լավագույններից է , քանի որ այն կարդացողին կյանքի մեծ դաս է տալիս: Կարծում եմ գրքի իմաստներից մեկը այն է, որ անկախ նրանից թե ով ես դու, ինչպիսի արտաքին ունես և ինչ կարողությունների տեր ես, միևնույնն է դա քեզ չի առանձնեցնում բոլորից և դու նույնպես կարող ես անել այն ամեն ,ինչ որ անում են բոլորը: Սա շատ կարևոր է  գիտակցել, քանի որ շատերը ունենալով նմանատիպ խնդիրներ կործանում են իրենց կյանքը, իրենց մնացածից ցածր դասելով:

 Օգգիին շատ էին օգնում նրա ընտանիքի անդամները հատկապես՝ մայրը:  Օգգիի մայրը մեծ դեր խաղաց նրա կյանքում: Նրան ամենից շատ հուսադրողը իր մայրն էր, իսկ հայրը նրան ճիշտ խորհուրդներ էր տալիս: Նրա քույրն էլ ՝ Վիան մշտապես օգնում էր Օգգիին յուրաքանչուր հարցով:

Օգգիի ուսուցիչները նրան մշտապես պաշտպանում էին և խրախուսում: Նրանք շատ էին սիրում Օգգիին քանի որ, բացի նրանից որ նա շատ բանիմաց էր՝ այլև ուներ բարձր մարդկաին արժեքներ:

Գրքի մյուս իմաստներից մեկը ըստ իս այն է, որ մարդուն պետք չէ դատել արտաքինով: Նրա ընկերները սկզբում շփվում էին իր հետ , որովհետև խղճում էին նրան, սակայն հետո նրանք հասկացան, որ չնայած իր արտաքինին Օգգին նույնպես սովորական տղա է:

Օգգին ուներ մեծ կամքի ուժ և հասնում էր իր նպատակներին, ապացուցելով մարդկանց , որ նա ոչնչով չի տարբերվում իրենցից:

Եվ միշտ պետք է հիշել, որ կարևոր չէ, թե դու ով ես հիմա, կարևորը, թե ինչ կդառնաս հետո:

Գրերի գյուտը

Գրերի գյուտը

Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է 360 թվականին ,Տարոն գավառի՝ Հացեկաց գյուղում : Կորյունը վկայում էր, որ Մաշտոցը փայլուն կրթություն է ստացել: Տիրապետել է ՝ հունարենի, ասորերենի, պարսկերենի և այլն: Նա զբաղվել է ուսուցչությամբ:

Հայաստանը հինգերորդ դարում բաժանված էր երկու մասի: Միաձուլման վտանգը մեծ էր: Մաշտողը այս ժամ գալիս է այն մտքին, որ պետք է ստեղծի այբուբեն: Նա Սահակ Պարթևի հետ դիմում է Վռամշապուհ արքային : Արքայի կողմից համաձայնություն ստանալուց հետո, Մաշտոցը լինում է շատ երկրներում ծանոթանում մի շարք նոր լեզուների:

Օրերից մի օր, աղոթքի ժամանակ Մաշտոցը ոչ արթուն , ոչ քնած քարի վրա տեսնում է հրվող նշանագրեր , դրանք մտապահելով նա ստեղծեց այբուբենը: Այս ամենից հետո առաջին բանը որ արվեց, դա Աստվածաշնչի թարգմանությունն էր, որը այնքան կատարյալ էր, որ կոչվեց «Թարգմանությունների թագուհի»:

Այնուհետև Մաշտոցը և իր աշակերտները զբաղվեցին ուսուցչությամբ: Մաշտոցը և իր աշակերտները սրբադասվեցին:

Մեսրոպ Մաշտոց և Սահակ Պարթև

Մեսրոպ Մաշտոց և Սահակ Պարթև

Բնութագրելով Ս. Պարթևի և Մ.Մաշտոցի գործունեությունը՝ Լեոն գրում է. «Նրանք առաջինն էին, որ իրենց ձեռքով հայացված եկեղեցու համար հայերեն երգեր գրեցին ու երգեցին: Հետագայում նրանց գործը շարունակեցին իրենց աշակերտները:

Ըստ Խորենացու Մաշտոցը մշտապես գերազանցել է բոլոր առաքինի մարդկանց, քանի որ նրա բնավորության մեջ երբեք տեղ չեն գտել ՝ մարդահաճությունը, ամբարտավանությունը: Փոխարենը ՝ կարեկցող էր, մարդասեր, ուներ պայառ միտք, հանճարեղ խոսք և այլ բարձրագույն արժեքներով էր օժտված:

Ըստ Կորյունի, Արևելյան Հայաստանում կատարած երկրորդ շրջագայության ժամանակ, «սկսեց Տիրոջից իրեն շնորհվածի համեմատ նշանագրեր հորինել վրացերեն լեզվի համար»։ Նա նաև ստեղծել է այբուբեն գարգարացիների համար, այդ ժամանակ նա գտնվում էր ՝ Աղվանքում:

Սահակ Պարթևը թողել է գրական հարուստ ժառանգություն: Մեսրոպ Մաշտոցի հետ մեկտեղ կազմել է Մաշտոց կոչվող ծեսերի և օրհնությունների գիրքը, կարգավորել է հայոց եկեղեցու տոնացույցը, գրել է բազմաթիվ կանոններ, որոնք կարգավորել են եկեղեցական ու աշխարհիկ դասերի, պաշտոնեության փոխհարաբերությունները, ամուսնա-ընտանեական իրավունքի նորմերը: Ինչպես նաև գրել և եղանակավորել է շարականներ, ծիսական աղոթքներ և պատարագամատույց:  Սահակ Պարթևը մահացել է 90 տարեկան հասակում՝  իր ծնննդյան օրը:

Սբ. թարգմանիչ Վարդապետների՝ Մեսրոպի, Եղիշեի, Մովսես Քերթողի, Դավիթ Անհաղթ փիլիսոփայի, Գրիգոր Նարեկացու և Ներսես Կլայեցու տոն

Սբ. թարգմանիչ Վարդապետների՝ Մեսրոպի, Եղիշեի, Մովսես Քերթողի, Դավիթ Անհաղթ փիլիսոփայի, Գրիգոր Նարեկացու և Ներսես Կլայեցու տոն

Թարգմանչաց տոնը ազգային-եկեղեցական տոներից է:

1979 թվականից սկսած, երեք տարին մեկ անգամ, հոկտեմբերի երկրորդ շաբաթ օրը նշվում է թարգմանական արվեստի տոնը, որը նվիրված է Մ. Մաշտոցին: Տոնը Հայ եկեղեցին տոնում է տարին երկու անգամ: Առաջինը կոչվում է «Տոն սրբոց թարգմանչացն մերոց Սահակայ և Մեսրովբայ», երկրորդը կոչվում է «Տոն մեր սուրբ թարգմանիչ վարդապետների՝ Սահակի և Մեսրոպ Մաշտոցի, և նրանց սուրբ աշակերտների:

Խորենացին վկայում է, որ Աստված ոչ թե տեսիլքի տեսքով է Մաշտոցին ցույց տվել տռերը, այլ արթուն աչքով: Մեսրոպն առաջին անգամ թարգմանում է Ս. Գրքի հետևյալ տողը. «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ», որը վերցրել էր Սողոմոնի «Առակաց» գրքից: Ահա սա էր, որ եղավ առաջին հայատառ նախադասությունը:

 Ս. Սահակի և Ս. Մեսրոպի ջանքերով Հայաստանում սկսվում են բացվել դպրոցներ, ուր ուսուցանվում են հայ գրերը:  Նրանց աշակերտները ասորերենից և հունարենից թարգմանեցին Աստվածաշունչը, իսկ Սահակ Պարթևն ու Մեսրոպ Մաշտոցը այն խմբագրեցին: Աստվածաշնչի թարգմանությունը այնքան կատարյալ էր, որ մինչ այսօր համարվում է«Թարգմանությունների թագուհի»: Թարգմանչական գործը շարունակվել է նաև միջնադարում, թարգմանություններ են կատարվել վրացերենից, պարսկերենից, հին ֆրանսերենից, թուրքերենից, ռուսերենից, անգլերենից, իտալերենից, լեհերենից և իսպաներենից։

Թարգմանիչներն ունեն նաև իրենց նվիրված միջազգային տոն, որը նշվում է սեպտեմբերի 30-ին։  Այդ օրը թարգմանչական միություններ միջոցառումներ են կազմակերպում, շնորհավորելով միմյանց:

Իմ անձրևը

Իմ անձրևը

Մարդկության համար անձրևը պարզապես բնության բնական երևույթներից մեկն է: Առաջին հայացքից իսկապես այդպես է : Նախքան անձրևը երկինքը ամպամում է, դրան հաջորում են տանիքների վրա կաթկթացող անձրևի կաթիլները: Այս ամենը գուցե և սովորական երևույթ է , սակայն ինձ համար անձրևը այլ նշանակություն ունի: Ես կարծում եմ, որ անձրևը բնութագրում է մարդու կյանքը: Ինձ թվում է արևոտ օրերը դրանք այն ուրախ օրերն են, որոնք մարդիկ ապրում են առանձ գիտակցելու, որ դա իրենց կյանքի լավագույն շրջաններից է : Այս ամենից ես անում եմ մի հետևություն, ինչպես բնության մեջ ՝ այնպես էլ կյանքում, անձրևոտ օրերին հաջորդում են արևոտ օրերը: Այնպես որ եթե ձեր հոգին հիմա անձրևում է, ապա հի՛շեք, որ շուտով արևի հերթն էլ է գալու:

Սիրում եմ իմ անձրևը իր բոլոր եղանակներով:

Կոմիտաս

Կոմիտաս

Մեծ հայրենասեր, բարի, տաղանդավոր, աշխատասեր, ընկերասեր, երաժշտական հանճար այլ կերպ՝ Կոմիտաս: Կոմիտասը մեր երաժշտական հանճարն է : Նա մուտք գործելով հայ երգի ասպարեզ, մաքրեց հայոց երաժշտությունը և նոր ոգի դրեց երաժշտական մշակույթի մեջ: Նա մեզ մեծ երաժշտական գանձարան է թողել: Կոմիտասի դերը անգնահատելի է եղել հայ ժողովրդի կյանքում, նա ոչ միայն հրաշալի կերպով տիրապետում էր իր գործին , այլև մշտապես ժողովրդի կողքին էր դժվարին պահերին: Կոմիտասը մեր ժողովրդի հպարտությունն է. նրա գործը՝ մեր ազգային անսպառ հարստությունը: Ինչո՞վ է արժանացել նա մեր ժողովրդի այս բարձր գնահատանքին: Նա ո՛չ օպերաներ է գրել, ո՛չ օրատորիաներ, թերևս մի քանի արիաներ կամ ռոմանսներ միայն: Բայց ավելի մեծ գործ է կատարել, քան այդ բոլորը: Նա հայտնագործել է մեր ազգային երգը, հայկական երաժշտությունը, ազգային մելոսը՝ ինքնուրույն, ինքնատիպ և անաղարտ: Նա հիմք է դրել ազգային երաժշտական կուլտուրայի:

Խոսելով նրա տաղանդներից , առաջինը որ կարող ենք նշել՝ դա նրա փայլուն լսողությունն է: Այո , այնպիսի լսողություն ինչպիսին Կոմիտասինն էր, մեր օրերում դժվար է գտնել: Նա զրուցելով մարդու հետ հասկանում էր ձայնի տեսակը և հզորությունը: Հենց այսպես էլ նա ընտրել էր իր երգչախմբի երեխաներին: Կոմիտասը մեծ հայրենասեր էր, այդ մասին իր աշխատություններում գրել է Ավետիք Իսահակյանը: Իսահակյանը, մշտապես հիանում էր Կոմիտասի տաղանդով, նա կարծում էր , որ առանձ Կոմիտասի հայկական երաժշտության զարգացման ուղին թերի կլիներ: Իսկապես , դժվար է պատկերացնել մեր երաժշտական մշակույթը առանձ  Վարդապետի:

Այս տարի մեր հանճարը դարձավ 150 տարեկան, այո դարձավ այլ ոչ թե կդառնար, քանի որ ինչպես ինքն էր ասում նա միշտ ապրելու է հայ ժողովրդի հոգում:

Նախագծային աշխատանք գրականությունից

Նախագծային աշխատանք գրականությունից

Տրիշ Կուկ « Կեսգիշերվա արևը »

Գիրքը՝ Քեթի անունով մի աղջկա մասին է, ներկայացվում է աղջկա յուրօրինակ կյանքը:

Քեթին տասնմեկամյա մի աղջիկ էր , ով ապրում էր հոր հետ, քանի որ փոքր հասակում ավտովթարի պատճառով կորցրել էր մորը: Քեթիին իր հայրը անսահման շատ էր սիրում և չափազանց հոգատար էր աղջկա հանդեպ: Նրա մանկությունը շատ ծանր էր անցնում, քանի որ մոր կորուստը միակ պատճառը չէր: Քեթին ի ծնե հիվանդ էր, նա տառապում էր Պիգմենտային քսերոֆորմիա հիվանդությամբ: Հիվանդությունը ի հայտ է գալիս մոր մահից հետո, հենց այս ժամանակ նրա կյանքը գլխի վայր շուռ է գալիս:

Պիգմենտային քսերոֆորմիայով տառապողներին հակացուցված է լինել արևի ճառագայթների տակ, վերջինս մահացու է համարվում : Դա մի հիվանդություն է որով տառապում է մեկ մարդ՝ մեկ միլիոնից:

Առավոտյան տանից դուրս չգալու պատճառով նա կրթություն էր ստանում տանը՝ հոր կողմից: Քեթին ամեն առավոտյան իր պատուհանից նայում էր դուրս և ցանկանում, որ ինքն էլ դպրոց հաճախի ինչպես բոլոր երեխաները: Բակի երեխաները նրան վապիր էին անվանում և խուսափում շփումից: Քեթին ուներ մտերիմ ընկերուհի ում անունը Մորգան էր: Քեթին և Մորգանը ամբողջ օրը միասին էին անցկացնում, Մորգանը նրանց ընտանիքի անդամն էր դարձել:

Մի առավոտ Քեթին իր պատուհանից տեսնում է Չառլին և սիրահարվում, նա տաս տարի սիրելով Չառլին հետևում էր նրան իր պատուհանից:

Քեթին իր մորից կիթառ նվագել էր սովորել և մոր մահից հետո ստեղծագործում էր , դա իր ամենասիրելի զբաղմունքն էր: Նա ողջ օրը նվագում էր , այդ իսկ պատճառով Քեթիի հայրը որոշում է Քեթիին նվիրել իր մոր կիթառը: Քեթիի համար ամենաթանկարժեք նվերը՝ իր մոր կիթառն էր, քանի որ դա միակ բանն էր որ մնացել էր իր մորից:

Վերջին զանգի օրը, Քեթին որոշում է երեկոյան նվագել կայարանում: Նրա երգը լսվում էր ողջ փողոցով և բոլորը հիացած լսում էին: Հանկարծ նա դադարում է նվագել, քանի որ տեսնում է Չառլին: Քեթին շփոթմունքից որոշում է փաղչել և մոռանում է իր հետ վերձնել իր նոթատետրը, որի մեջ իր գրած երգերն էին: Հաջորդ օրը Քեթին Մորգանին խնդրում է , որ գնա կայարան և փնտրի տետրը: Քեթին հանդիպում է Չառլին և տեսնում նոթատետրը նրա ձեռքին , սակայն Չառլը ասաց որ անձամբ է ուզում փոխանցել նոթատետրը: Մորգանը կազմակերպեց նրանց հանդիպումը, այդտեղից էլ սկսվեց Քեթիի և Չառլի սիրո պատմությունը:

Քեթին Չառլին չէր պատմել իր հիվանդության մասին: Երբ Չառլը առաջարկում էր հանդիպել Քեթին ասում էր, որ միայն երեկոյան կարող է գնալ հանդիպան: Նրանք ամեն երեկո հանդիպում էին և լավ ժամանակ անցկացնում: Քեթիի կյանքը ուրախ էր դարձել, սակայն հերթական զբոսանքի ժամանակ նա չի նկատում թե ժամանակն ինչպես է անցնում , իսկ երբ  գլխի ընկավ , որ շուտով լույսը կբացվի նա տագնապահար վազեց դեպի տուն, սակայն չհասցրեց : Չառլին ոչինչ չէր հասկանում , քանի որ Քեթին նրան չէր հասցրել պատմել , Չառլին ճշմարտությունը իմանում է Մորգանից:

Այս դեպքից հետո Քեթին գնում է բուժզննման, պատասխանը բացասական է գալիս : Քեթիին հաշված օրեր էին մնացել: Այս ցավալի լուրը իմանալով նա որոշում է դադարեցնել շփումը Չառլիի հետ, որպեսզի իր մահով նրան ցավ չպատճառի: Սակայն Չառլը այնքան ուժգին էր սիրում Քեթիին ,որ իմանալով  հաշված օրեր են մնացել որոշում է ողջ ընթացքում Քեթիի կողքին լինել:  Չառլը իրականացնում է Քեթիի երազանքը, նրանք գնում են ձայնագրման ստուդիա և ձայնագրում Քեթիի ստեղծագործություններից մեկը, որը նվիրված էր Չառլին:

Հաջորդ օրը նրանք զբաղված էին աստղերի ուսումնասիրությամբ, ինչը Քեթիի ամենասիրելի զբաղմունքներից էր:

Մեկ օր ընթրիքի ժամանակ Քեթին ասում է , որ ցանկանում է կատարել իր երազանքը, չնայած դա իր համար ճակատագրական կլիներ: Քեթին ասում էր , որ չի ուզում նստել և սպասել մահվանը , այլ ուզում է իր կյանքի վերջին օրերի գնով կատարել իր երազանքը: Նա ցանկանում էր դիմավորել արևածագը նավի վրա:  Մեծ դժվարությամբ Քեթիի հայրը տալիս է իր համաձայնությունը:

Վերջին հրաժեշտից հետո Քեթին և Չառլը բարձրանում են նավ: Նավարկության պահից մի քանի րոպե անց    Քեթին մահացավ…

Քեթիի մահից հետո իր երգը մեծ ճանաչում է ձեռք բերում և իր պատմությունը հայտնի է դառնում բոլորին: Նրա մահից առաջ իր մեծագույն երազանքները կատարվեցին:

Վերլուծություն

Գիրքը կարդալով մենք ծանոթանում ենք մի կյանքի պատմության հետ: Ինձ համար շատ հետաքրքրիր էր մի քանի օրվա ընթացքում ծանոթանալ մի մտավոր կերպարի կյանքի պատմության հետ: Մեզ համար գործողությունները արագ ընթացք են ունենում , մինչ դեռ տարիներ են տևել և մի աղջիկ ստիպված է եղել ապրել մինչև կյանքի վերջ նման ծանր ճակատագրով:

Առաջին հայացքից նկատելի է Քեթիի հոր հոգատարությունը, նա Քեթիի համար  անում էր ամեն բան: Հրաժարվելով իր կարիեռայից նա մնում էր տանը՝ Քեթիի կողքին: Քեթին իր հորը կարևորում էր ամենքից շատ: Քեթիի հայրը իմանալով , որ հիվանդությունը անբուժելի է , միևնույնն է անընդհատ տեղեկություններ էր կարդում , որպեսզի իր աղջիկը կազդուրվեր: Այս ամենից հետո, հայտնվում է երբեմնի ամենատհաճ երևույթը՝ բամբասկոտությունը: Քեթիի վրա մեծ ազդեցություն էին թողնում հարևանները: Նրանք մշտապես բաբասում էին Քեթիից , իսկ իրենց երեխաներին ասում էին , որ Քեթին հրեշ է և պետք է հեռու մնալ նրանից:

Հասարակության մեջ կար մեկը՝ ով չհավատալով բոլորի անհիմն խոսքերին ցանկացավ ծանոթանալ աղջկա հետ: Այդ աղջիկը ՝ Մարգոն էր: Մարգոյի կերպարը տվյալ ստեղծագործութան մեջ ինձ համար ամենդաուրեկանն է , հավանաբար այն պատճառով , որ որոշակի նմանություններ ունենք: Մարգոն հասարակությունից անկախ մի աղջիկ էր , ում համար միևնույնն էր , թե ինչ են խոսում բոլորը ,նա չէր հավատա մինչև անձամբ չհամոզվեր : Մարգոյի համառ բնավորության շնորհիվ նա ընկերացավ Քեթիի հետ: Ժամանակի ընթացքում նրանք դարձան քույրեր:

Հաջորդ կարևոր հերոսը ՝ Չառլին էր: Չառլին ինձ համար հավատարմությունն է մարմնավորում: Ոչ միայն նա օժտված էր մարդկային բարձր որակներով, այլև հավատարիմ էր, ինչը նույնպես կարելի է դասել ամենակարևորների շարքին: Երբ նա իմացավ , որ իր սիրելին հիվանդ է և նրան քիչ ժամանակ է մնացել ապրելու, նա միևյնույնն է չլքեց Քեթիին, չնայաց Քեթին ցանկանում էր հրաժեշտ տալ՝ ցավ չպատճառելու համար: Նա ուներ անկեղծ սիրելու հատկություն, սա նույնպես կարևոր է , քանի որ ոչ բոլորն են օժտված այդ հատկությամբ: Չառլին աջակցեց Քեթիին , որպեսզի նա ի կատար ածեր իր բոլոր երազանքները մահից առաջ: Կարծում եմ իրական սերը այսպիսին է լինում , այո հենց սա է իրական սերը ,որը երբեք չի պարտվում:

Քեթիի վերջին նամակը Չառլին

«Սիրելի Չառլի, իմ երգի բառերը քո մասին ավելին են ասում քան այս նամակը: Ես չեմ կարող գրել թե ինչ մեծ նշանակություն դու սկսեցիր ունենալ այն պահից երբ մենք հանդիպեցինք: Ես երբեք չեմ կարող բնութագրել թե ինչ ուրախություն էր ինձ համար, երբ ամեն անգամ քեզ տեսնում էի պատուհանից: Չնայած նրան , որ մենք քիչ ժամանակ ունեինք, աստղերը լուսավորում էին յուրաքանչյուր վայրկյանը երբ մենք միասին էին: Այդ վայրկյանների լույսը լուսավորելու է դեռ հազարավոր տարիներ: Հուսով եմ ես վերևից կկարողանամ տեսնել քեզ: Երբ ես քեզ պետք լինեմ , բարձրացրու գլուխդ և հի ՛ շիր ես քեզ սիրում եմ…»:

Գործնական քերականություն

Գործնական քերականություն

Վարժություն 289

-Ներեցե՛ք, դուք գիտե՞ք թե ելույթն ինչու է հետաձգվում:

-Ոչ չգիտեմ, հավանաբար ինչ որ խնդիր է առաջացել:

-Միայն ոչ դա, այս համերգը ինձ համար մեծ նշանակություն ունի:

-Կարծում եմ անհանգստանալու կարիք չկա, ելույթը շուտով կսկսվի:

Վարժություն 288

  • Մանեն կարդում էր, բոլորովին հանգիստ նրա ձայնը՝ հնչում էր հարթ ու հավասար:

Մանեն կարդում էր բոլորովին հանգիստ, նրա ձայնը հնչում էր հարթ ու հավասար:

  • Այգուց դուրս եկած միջահասակ մարդուն , Վարդանին նորից հանդիպեցինք ձորում:

Այգուց դուրս եկած միջահասակ մարդուն՝ Վարդանին նորից հանդիպեցինք ձորում:

  • Աճում էին Հակոբի խնձորենիները, որդիները, Արամն ու Արեգը:

Աճում էին Հակոբի խնձորենիները, որդիները՝ Արամն ու Արեգը:

  • Երկաթուղու վարչության կառավարիչը, ճաղատ գլխով ու շատ երկար բեղերով մի մարդ և մյուս հյուրերը երգում էին:

Երկաթուղու վարչության կառավարիչը՝ ճաղատ գլխով ու շատ երկար բեղերով, մի մարդ և մյուս հյուրերը երգում էին:

Երկաթուղու վարչության կառավարիչը՝ ճաղատ գլխով ու շատ երկար բեղերով մի մարդ, և մյուս հյուրերը երգում էին:

  • Այդ կնոջից՝ Սառայի մորից հետո, աներս նորից ամուսնացել է :

Այդ կնոջից, Սառայի մորից հետո՝ աներս նորից ամուսնացել է :

Վարժություն 287

-Պարզվում է Ճապոնիայի գյուղատնտեսության նախարարությունն ուտելի ծաղիկների մշակման հատուկ ծրագիր է մշակել:

-Ես այդ մասին գիտեսի, բանն այն է , որ Ճապոնիայում մոդայիկ է դարձել քրիզանթեմից, վարդի տերևներից, անգամ սրբազան սակուռայի ծաղիկներից ճաշեր պատրաստելը:

-Ես անգամ լսել եմ ,որ ռեստորաններում խոհարարները յուրաքանչյուր ճաշատեսակի մեջ մեխակի կամ նարդոսի եփուկ են ավելացնում:

-Դրա մասին կարելի էր ենթադրել, քանի որ ինչպես Ճապոնացիներին , այնպես էլ արտսահմանցի զբոսաշրջիկներին շատ են դուր գալիս ծաղիկների տերևներից պատրաստած աղցանները:

Վարժություն 286

1)Այնքան մնացինք անտառում, ինչքան որ պետք էր:

2)Այնպես նայեց, ինչպես վերջին անգամ հրաժեշտ տալուց առաջ:

3)Այնտեղ էր նրա հայրենիքը, որտեղ բարձր լեռներն են :

4)Երբ նայեցի նրան,հենց այդ ժամանկ փոխանցեց նամակը:

Վարժություն 285

Մինչ օրս ինձ զարմացնում է Անտարկտիդայի սառցածացկույթի տակից հայտնաբերված գտածոները: Միայն հիսուն տարում գիտնականները կարողացան ապացուցել իրենց ճշմարիտ լինելը:

Այս կյանքում ինձ ոչինչ այնպես չի զարմացրել , ինչպես Անտարկտիդայի վերջին գտածոն: Պատկերացնում ե՞ք դա երեք մետր վաթսուն սանտիմետր բարձրություն ունեցող , փետրավոր, գիշատիչ մողես էր, որը ջայլամ էր հիշեցնում: Ամենազարմանալին այն էր , որ այդ կենդանին ձիուց մեծ գլուխ ուներ և արծվի հզոր կտուց: Գտածոն քառասունվեց միլիոն տարեկան է:

Վարժություն 283

Առասպելական մշակույթները

ա) Պեկինում՝ չինական ամենահին տաճարը շատ անսովոր շինություն է: Եթե կանգնենք հարթակի առաջին սալի վրա, ապա մեր ձայնը կարձագանքի մեկ անգամ, երկրորդի վրա՝ երկու, երրորդի ՝ երեք և այդպես շարունակ: Այդ սալերի կենտրոնում մի սկավառակ կա , որի վրա կանգնած, խոսելիս ձայնը շատ բարձր է լսվում:

բ) Իրաքի իշխանությունը պարգև է խոստացել նրան, ով կբացահայտի Շամիրամի կախովի այգիների գաղտնիքը: Պատճառն այն է ,որ նրանք ցանականում են վերակառուցել Բաբելոնը ճշտորեն: Սակայն ոչ ոք չի կարողանում ճշգրտորեն տալ այդ հարցի պատասխանը:

Վարժություն 282

Աշխարհի քաղաքական քարտեզը թերթելով շատ բան կարելի է նկատել: Իրադարձություններին ուշադիր չհետևելու դեպքում, մարդ հաճախ զարմանում է: Հնարավոր է լրիվ անհայտ երկրներ գտնել իրենց սահմաններով և քաղաքներով: Մարդկության պատմության ընթացում բազմիցս փոխվել է աշղարհի քարտեզը: Վարդագույն, կանաչ, մոխրակապտավուն, դեղին գծերը՝ մերթ լայնանում,մերթ բոլորովին անհետանում են: Գուցե դրանց պատճառն այն է , որ դրանք ցանկանում են առավել ուշ հանդես գալ:

Վարժություն 281

ա) Տեքստի ասելիքը կայանում էր նրանում , որ ասված խոսքը կարող է երկիմաստ լինել: Այդպիսով կարող ենք ընկնել ծուղակը:

բ) Գող- խորամանկ, հնարամիտ, քաջ

պահակ- միամիտ, հավատաարիմ

կինը-շահամոլ:

գ) Գործողությունները տեղի էին ունենում ՝ տան բակում: Այնտեղ մութ էր, կային շատ ծառեր և արձաններ: Դրսում ցուրտ էր և որոտ:

դ) գողը՝ առավոտյան կողբան իրենց աղքատության համար

պահակը՝ առավոտյան կիմանան մահվան լուրը և կողբան:

Վարժություն 280

Նա թագավորին նամակ էր գրել իր որդու՝ Եգորի մասին:

Նա թագավորին նամակ էր գրել իր որդու, Եգորի մասին:

Վաղուց չէր տեսել ընկերէջը՝ Վահագնին:

Վաղուց չէր տեսել ընկերոջը, Վահագնին:

Նուբարենց տունը համարյա ամեն օր լի էր հյուրերով՝ Զավենի ընկերներով:

Նուբարենց տունը համարյա ամեն օր լի էր հյուրերով, Զավենի ընկերներով:

Իշխանը կանչեց բերդապետին ՝ Վահրամին, մի անգամ ևս զգուշացնելու գիշերային արկած մասին:

Իշխանը կանչեց բերդապետին , Վահրամին, մի անգամ ևս զգուշացնելու գիշերային արկած մասին:

Վարժություն 279

Այս նկարը պատին ամրացվել է պապուս կողմից:

Այս գիրքը կարդացվել է ընկերոջս կողմից:

Առավոտյան ցողից , ոտքերը թրջվել էին:

Շունը կապվել էր ծառին տիրոջ կողմից:

Տարբեր մարդկանց կողմից դեպքը պատմվում էր տարբեր ձևերով:

Սարքերի կեղմից թեթև ցնցում գրանցվեց:

Ինստիտուտի աշխատակիցների կողմից մարդկանց զգուշացվեց վտանգի մասին:

Անտառում այդ երեխան գտնվել էր որսորդների շնորհիվ:

Տղան միշտ կախարդվում էր նույն երազից:

Քարերը տաշվում և կողքի էին դրվում վարպետի խնամկոտ ձեռքով:

Շինարարությունն ավարտին հասցվեց:

Հանդիպումը հետաձգվում է:

Վարժություն 278

1) Յուրաքանչուր մասնակից շահեց երկու մրցանակ:

Բոլորը երկու հաղթանակ շահեցին

2) Յուրաքանչյուր հաղթողի մի գիրք նվիրեցին:

Հաղթողներին մեկական գիրք տվեցին:

3)Ամեն ռոբոտ ենթարկվում է քսան հրահանգի:

Բոլոր ռոբոտները ենթարկվում են քանական հրահանգի:

4)Թզուկներից յուրաքանչյուրը հինգ խնդիր առաջարկեց:

Թզուկները հնգական խնդիր առաջարկեցին:

5)Պետք ամեն անկյունում յոթ քար դնել:

Անկյուններում տասնչորս քար պետք է շարել:

Վարժություն 277

<<Ճանաչե՛ք ինձ>>

Ես Լիլիթ Սարիբեկյանն եմ , ծնվել եմ 2004 թվականի փետրվարի 18-ին: Խառնվածքով ՝ աշխույժ եմ և հնարամիտ: Հաճախել եմ ՝ պարի, հոգեբանական դասընթացերի, նկարչության: Ներկա պահին հաճախում եմ ԹՈՒՄՈ կենտրոն, ոկալի և կիթառի դասընթացների, լողի:

Կատարում եմ կամավորական աշխատանքներ Երկրապահ կամավորականների խմբում և հանդիսանում եմ ՄԱԿ -ի երիտասարդական թևի ներկայացուցիչ Հայաստանում:

Ազատ ժամանակ սիրում եմ նվագել կիթառ, նկարել և ստեղծագործել գրական և երաժշտական ասպարեզում:

Իմ մասին դեռևս այսքանը կարող եմ ասել:

Վարժություն 276

Հարավային Աֆրիկայում կան բույսեր: Դրանցից մեկը սնվում է ՝ թիթեռներով:

Անգլիայում կա խոլորձ: Այն ունի չորս հազար տեսակ:

Կա մի տեսակ , որը շարունակ փոխում է հոտը: Այդ տեսակը առավել արժեքավոր է:

Մոնղոլիայում՝ միջին տարիքը գերազանցում է հարյուրը: Այդ ցանկում տղամարդ չկա:

Գիտնականները պարզել են երեղաների հեքիաթ սիրելու տարիքը:

Վարժություն 274

Մոտավորապես վաթսունհինգ միլիոն տարի առաջ մեր մոլորակի կենդանիները զանգվածաբար ոչնչացել են խոշոր Աստղակերպի բախման պատճառով: Գիտնականների մի խումբ կարծիք է հայտնել, որ Կենդանիները հարվածից կամ ցնցումից չեն ոչնչացել : Աղետից հետո փոշու այնքան խիտ շերտ է պատել երկիրը, որ արևի ճառագայթները չեն կարողացել հասնել նրանց: Դրանից և՛ ջերմությունն է նվազել , և՛ խավար է եղել : Այդ դարաշրջանի շատ կենդանիներ՝ դրանց թվում նաև դինոզավրերը չեն կարողացել հարմարվել պայմաններին և ոչնչացել են են:

Վարժություն 273

  • Առաջին նախադասության մեջ ասվում է, որ ակումբի ղեկավարը Սուրենն է և պետք է նրան համոզել: Երկրորդ նախադասության մեջ ասվում է , որ պետք է համոզել Սուրենին և ակումբի ղեկավարին:
  • Առաջին նախադասության մեջ նկարագրվում է իրանը, իսկ երկրորդում կինը:

Վարժություն 272

Ֆուձիյամա լեռան բարձրությունը ՝ 3776 մետր է: Լեռան մոտ կան բազմաթիվ հյուրանոցներ: Այդ հյուրանոցներից ամենահաջողակը ՝ <<Ֆուձի >> հյուրանոցն է : Հյուրանոցի հաջողության գաղտնիքը իր գովազդի մեջ է: Գովազդը կապված է լեռան հետ: Եթե լինում են օրեր , որ լեռը վատ է երևում, ապա հյուրանոցը վերադարձնում է վճարված վարձը: Այստեղ եղանակային պայմանները շատ բարենպաստ են : Ֆուձիյամայում մշտապես արևոտ եղանակ է : Այստեղ տասնյոթ տարվա մեջ ամպամած օրերի թիվը տասնհինգ է եղել: Հենց այսպիսի գովազի շնորհիվ էլ հյուրանոցը առաջին տեղում է իր ցուցանիշով:

Վարժություն 271

Մայրուղի, ուղղանկյուն, աղտոտ, ուղտագնաց, ուխտատեղի, հրթիռ, թրջված:

Վարժություն 270

Հազարավոր տարիներ առաջ աֆրիկական ցեղի պատկանող մի մարդու վտարում են մայրցամաքից թյուրիմացության պատճառով: Նա գնում է ապրելու Եվրոպայի երկրներից մեկում: Այնտեղ նրան վատ են վերաբերվում , ծաղրում են արտաքինի համար , իսկ որոշ ժամանակ անց ասում էին իբրև թե նա հրեշ է, ով եկել է իրենց երեխաներին վնասելու համար: Բնակչության դժգոհությունները վերացնելու համար նրան այս անգամ էլ վտարում : Նա հասատատվում է մեկ այլ երկրում , որտեղ իրեն լավ են ընդունում և պայմաններ են տրամադրում գոյատևելու համար : Հետագայում նա դառնում է այդ երկրի նախագահը:

Այս պատմությունը ցույց է տալիս , որ հարազատ միջավայրից դուրս հայտնված մարդուն պետք է օգնել և նեցուկ լինել, մինչև որ նոր տեղին հարմարվի:

Վարժություն 269

  • Ներս մտնողը Նվարդն էր՝ բժշկի դուստրը: Ներս մտնողը բժշկի դուստրն էր ՝ Նվարդը:
  • Ընկերոջը նվիրեց իր սիրելի գիրքը ՝ Գանձերի կղզին: Իր սիրելի գիրքը՝ Գանձերի կղզին նվիրեց ընկերոը:
  • Ութսուննանց առույգ կինը՝ Նոյեմ տատիկը, մեր հարևանուհին է: Մեր հարևանուհին ՝ Նոյեմ տատիկը, ութսուննանց առույգ կին է:
  • Երկար ժամանակ ձյունով ծածկված Խուստուփը, մեր դիմացի լեռն է: Մեր դիմացի լեռը՝ Խուստուփն է , երկար ժամանկ ձյունով ծացկված:
  • Փառատենչ բռնակալին ՝Իշխանին ծերունին պատմեց հուշարձանների մակագրությունների մասին: Հուշարձանների մակագրությունների մասին ծերունին պատմեց փառատենչ բռնակալին՝ Իշխանին:
  • Նա առաջին անգամ տեսավ ծովափնյա մեծ քաղաքը ՝ Օդեսսան: Օդեսսան՝ ծովափնյա մեծ քաղաքը, նա տեսավ առաջին անգամ:

Վարժություն 268

Ֆլորիդայի ատոմային էլեկտրակայանի մի աշխատակցուհի պատմում էր. «Ա՛յ քեզ հրաշք, ռոբոտը բարձրացրեց ամուր սեղմած ձեռքն ու, ինձ համար շատ անսպասելի կեպով, սկսեց հարվածելով ինքն իրեն մասնատել» : Նա ականատես էր եղել ռոբոտի ինքնասպանության ՝ առաջին դեպքին:

Էլեկտրոնային օգնականն ստեղծվել էր ատոմային էլեկտրակայանի ռեակտորներում տարբեր տեսակի սև աշխատանքներ կատարելու համար: Ռոբոտը, հավանաբար, հրաժարվում էր ինքն իրենից , երբ ատոմակայանում որոշ ժամանակ աշխատելուց հետո րի համար հեռանկար չէր տեսել , կամ էլ, որն ավելի ճշմարիտ է , ուղղակի նրա էլեկտրական սխեմայի մեջ անսարքություն էր առաջացել:

Վարժություն 267

-Ընկեր Սարգսյան , ես սիրելով մաթեմատիկան ցանկանում եմ իմանալ, թե ի՞նչպես որոշեցիք մաթեմատիկայի ուսուցչուհի դառնալ:

-Գի՞տես, որոշմանս պատճառը մանկությանս երազանք է եղել:

-Այսինքն փոքրուց ե՞ք երազել մաթեմատիկայի ուսուցչուհի դառնալու մասին:

– Այո , իսկ երբ դպրոցն ավարտեցի ընդունվեցի մանկավարժական համալսարան, և արդեն 30 տարի է սերունդներին եմ կրթում:

-Ես ցանկանում եմ , շնորհակալություն հայտնել Ձեզ, քանի որ դուք սերմանեցիք իմ մեջ սերը՝ առարկաի հանդեպ:

-Շնորհակալության կարիք չկա , ես իմ աշխատանքը սիրով եմ անում:

Վարժություն 266

Փակագծերում գրված նախադասությունները արտահայտում են լրացուցիչ տեղեկություն:

Վարժություն 265

Բազմախոսուն է կենդանիների աշխարհը, դրանից գիտնականները սովորելու շատ բան ունեն:Օձերի որոշ տեսակներ երբ անգամ շատ հեռու են լինում քամու կամ կրակի գոտուց, միևնույնն է ջերմության հազարերորդական աստիճան փոփոխությանն անգամ արձագանքում են։ Չղջիկն այնքան նուրբ լսողություն ունի , որ իր ծղրտոցից երկու հազար անգամ ավելի բարձր աղմուկի մեջ էլ մոծակի բզզոցը լսում է։ Արու թիթեռները իրենց «անտենայով» իմանում են էգի տեղը նույնիսկ այն դեպքում, երբ նա հինգ կիլոմետր հեռու է լինում ։ Երո գիտնականները թիթեռնիկի «անտենայի» ու չղջիկի լսողական ապարատի աշխատանքի սկզբունքը հասկանան , հնարավոր կլինի արտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակներ ստեղծել։ Իսկ դա հնարավորություն կտա լսելու այնպիսի ազդանշաններ, որ դրանց աղբյուրը ինչ որ տեղ տիեզերքում է։

Վարժություն 263

Տղան մոտեցավ արքայադստերը՝ չարաճճի գեղեցկուհուն:

Զորքը պաշարում էր Նինվեն՝ երկրի մայրաքաղաքը, և սպասում նոր հրամանի:

Կինը հարևաններին բողոքում էր իր ոչ ու փուչ մարդից՝ Նազարից:

Սաքոն՝ Նազարի հետ կռվողն էլ էր այդ հարսանիքում:

Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իր հայրենիքի՝ Իտալիայի թշվառ  վիճակից:

Ծերունին հաճախ հպարտանում էր Կարոյով՝ իր թոռնիկով:

Վարժություն 262

Բարձր ու երկարաձիգ  ծառի տակ գորտն սկսեց կռկռալ:

Աղմուկի միջից մեզ էին հասնում օգնության կանչերը:

Հայտնվեցին յուրահատուկ իրիկնային ձայները՝ ռիթմիկ ու բարձր գվգվոցով և բեկբեկուն մռնչյունով:

Այնպես քարացած էր նայում տերևների ու թփերի նախշին, կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:

Արահետը դեպի յուղ էր գնում ոչ թե ուղիղ գծով, այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով:

Սա՝ հսկան է , որը հաղթեց դևերին և հետ բերեց աղջկան:

Տեսանք այն ավտեբուսի վարորդին, որով որ եկել էինք:

Վարժություն 261

Գայլն սպասում էր, որ այծյամը ննջեր, որ նրան բռներ և ուտեր: Այծյամը նրա միտքն իմացել էր ու չէր քնում օրեր ու օրեր մինչև որ գայլն ինքն թմրեց ու նիրհեց: Այն ժամանակ եկավ ատյուծն ու կերավ գայլին:

Վարժություն 260

Մի անգամ Էնշտեյնին հարձնում են քննության դժվարության մասին:  Նա հանգստացրեց աշակերտներն ասելով, որ ճիշտ անցյալ տարվա հարցերն են լինելու: Աշակերտները հարձնում էին այն մասին , որ դա անիմաստ կլինի , քանի որ նույն պատասխանները կլսեն: Էնշտեյնը ասաց, որ այդ պատասխանը արդեն հին է և գիտությունը զարգացել է հետևաբար պետք է նոր պատասխաններ տալ:

Վարժություն 258

Դեռ խոսակցություններ կան օձաընձուխտանման կենդանիների մասին, որոնք բնակվում են ճահիճներում  ու լճերում: Ոչ ոք չի մտնում նրանց թագավորություն: Նրանք երբեմն գալով  բնակավայրեր , սարսափեցնում են բոլորին:

Վարժություն 257

-Հայտնի է, որ Սիցիլիան նվաճած արաբները տասնմեկերորդ դարում մի հետաքրքիր ուտելիք էին պատրաստում. թռչունի ձվի պարունակությունը դատարկում էին, դատարկ կճեպի մեջ համեմված ջուր լցնում և մի գիշեր թողնում ձյան մեջ:

-Միայն նրա՞նք կարող էին պաղպաղկ պատրաստել, թե ուրիշներն էլ կարող էին դա անել:

-Հին հռոմեացիները նույնպես ունեցել են իրենց սառն աղանդերը, հանում էին դեղձի միջուկը և փոխարենը` մեջը սառույցի կտորներ լցնում:

-Ամենասկզբում ո՞վ է պաղպաղակը հայտնագործել:

Առաջնությունը սակայն հին չինացիներին է պատկանում: Նրանք հռոմեացիներից դեռ շատ առաջ, որպես սառն անուշեղեն, գործածել են ձյունը` լիմոնի, նարնջի կտորների ու նռան հատիկների հետ խառնած: Եվ ճիշտ են արել, դա շատ համով է:

Վարժություն 256

Օվկիանոսի գաղտնիքների մասին , ոչ մի պատմություն լրիվ չի լինի: Այս բացը լրացնում է  Մոսկովյան անձնակազմի կողմից լքված « Մերի Սելեսթ» նավի պատմության: Հակառակ Ազորյան կղզիների և Պորտուգալիայի միջև հայտնվելուն, նավն ունի առեղծվածային պատմություն: Նավն աբելի ահճախ Բերմուդյան եռանկյունու գաղտնիքի հետ է կապվում: 1872 թ. Դեկտեմբերի 4-ին «Դեի Գրատիա» բեռնանավը հայտնաբերեց նավը: Նոյեմբերի 7-ին Նյու Յորքից դուրս եկած և դեպի Ճենովա ուղղություն վերցրած «Մերի Սելեսթը» , առագաստանավը տեսնելով կանգ առավ : Բեռնանավի կապիտանը վատ նախազգում էր ունեցել, նրա զիգզագաձև ընթացքի պատճառով: Նա հրամայեց մի խումբ նավաստիների բարձրանալ  «Մերի Սելեսթի» վրա: Նավաստիների պետքէ իմանային կատարվածի մասին և տեղեկացնեին: Նրանք պաչզեցին նավի դատարկ լինելը: Կապիտան Բրիգսը նրա կինն ու աղջիկը չկաին:  ՈՒթ հոգուց բաղկացած անձնակազմը անհետացել էր: Մարդիկ պնդում էին , որ նավի վրա ամեն ինչ կարգին էր: Նաև հստակ էր , որ նավի եղանակից ոչինչ չի եղել, այդ մասին բոլորն էլ վկայեցին: Անձնակազմի ճակատագրի մասին վարկածներից ոչ մեկը փաստերով չի հաստատվել: Մինչ օրս առեղծվածը բացահայտվում է: Այդ մասին դեռևս խոսում են օվկիանոսում հայտվելու օրվանից:

Վարժություն 255

Ա)Զբոսաշրջիկները շատ են գնում Լոխ Նեսս լիճ: Նրանց անընդհատ հոսքը լճի ափերն աղտոտում է: Աղբահավաք Էռնեստ Էգլուզերն ամեն օր այնտեղից պահածոյատուփեր, շշեր ու թղթեր էր հավաքում: Հերթական պտույտի ժամանակ նա աղբի մեջ, հենց ջրի եզրին, նարնջագույն ծանր առարկա է տեսնում, որը ռեգբիի գնդակ էր հիշեցնում: Էգլուզերը դա գլորելով աղբարկղին է հասցրել ու մեջը գցել:

Երեկոյան, երբ աղբահավաքը լճափ եկավ, աղբարկղում միայն նարնջագույն կճեպն էր, իսկ ինչ-որ հետքեր աղբարկղից դեպի ջուրն էին ձգվում: Հետո նա խոնավ ավազի վրա պարզորոշ տարբերել է եռամատ թաթի ու պոչի հետքեր:

Մինչև նա տեղեկացրեց և կառավարության ներկայացուցիչները եկան, աղբարկղն արդեն դատարկել ու կճեպն աղբի հետ տարել էին:

Ձվի կճեպի թեկուզ մի փոքր կտրրը գիտնականների համար թանկարժեք գյուտ կլիներ: Դա կհաստատեր այն վարկածը, որ Լոխ Նեսսի վիշապը դինոզավրերի ցեղից է սերվել: Չ՞է որ դինոզավրերը ձու էին ածում:

Բ) Զբոսաշրջիկները շատ են գնում Լոխ Նեսս լիճ: Նրանց անընդհատ հոսքը լճի ափերն աղտոտում է: Աղբահավաք Էռնեստ Էգլուզերն ամեն օր այնտեղից պահածոյատուփեր, շշեր ու թղթեր էր հավաքում: Հերթական պտույտի ժամանակ նա աղբի մեջ, հենց ջրի եզրին, իբրև նարնջագույն ծանր առարկա է տեսնում, որը ռեգբիի գնդակ էր հիշեցնում: Էգլուզերը հավատացնում էր, որ դա գլորելով աղբարկղին է հասցրել ու մեջը գցել:

Երեկոյան, երբ աղբահավաքը լճափ եկավ, աղբարկղում միայն նարնջագույն կճեպն էր, իսկ ինչ-որ հետքեր աղբարկղից դեպի ջուրն էին ձգվում: Հետո նա խոնավ ավազի վրա պարզորոշ տարբերել է եռամատ թաթի ու պոչի հետքեր:

Ըստ նրա առասպելի մինչև նա տեղեկացրեց և կառավարության ներկայացուցիչները եկան, աղբարկղն արդեն դատարկել ու կճեպն աղբի հետ տարել էին:

Ձվի կճեպի թեկուզ մի փոքր կտորը գիտնականների համար թանկարժեք գյուտ կլիներ: Դա կհաստատեր այն վարկածը, որ Լոխ Նեսսի վիշապը դինոզավրերի ցեղից է սերվել: Չ՞է որ դինոզավրերը ձու էին ածում:

Վարժություն 254

Անիմաստ է հաշվել, թե մարդիկ ինչքան ճանապարհ են կառուցել անիվի գյուտից հետո:

Մտածում էի, հեծանիվի առկայությունը ամեն բան կփոխեր:

Կրկին ջանացի աշխատեցնել հեծանիվս, բայց միևնույնն է չէր քշվում:

Տրոյական պատերազմից քսան տարի անց Ոդիսևսը տուն էր վերադարձել:

Յոթանասուն տարի անցավ, մինչ ամերիկյան փոստային գործակալությունը Ջեկ Լոնդոնի պատվին նամականիշ թողարկեց:

Սառան մեր հարևանուհին էր, ողջ մանկությունս նրա հետ է անցել:

Ծովային կյանքին սովորելուց հետո, դժվար է լինում վերադառնալ ցամաքայինին:

Վարժություն 253

Հեռավոր գյուղերից մեկում արդեն երկար տարիներ էր չէին աճում կարեւոր նշանակություն ունեցող դեղաբույսեր։ Մի օր գյուղ է գալիս մի քիմիկոս, կատարում է ուսումնասիրություններ եւ կարողանում է վերականգնել բույսերի աճը։ Նա գնում եւ հայտնում է գյուղացիներին, սակայն նրան չեն հավատում եւ ծաղրում են։ Նա գնում եւ բերում է բուսատեսակներից։ Այդ բույսերը տեսնելով գյուղացիները ապշեցին ։ Նրանք ներողություն խնդրեցին քիմիկոսից։ Երկար խոսելու կարիք չկա, եթե ասածդ կարող ես ապացուցել գործով։

Վարժություն 252

Ես ուրախ կլինեմ, եթե դուք էլ մասնակցեք խնջույքին, այդ ժամանակ ամեն ինչ կկարգավորվի և խնդիրներ չեն առաջանա:

Դու քաջ ես ու անձնվեր,մենք իմանալով քո ազվությունը հավատում ենք քեզ և  մենք վստահ ենք , որ դու կարդարացնես մեր հույսերը:

Մարդու արյունատար մազանոթների ընդհանուր երկարությունը  հարյուր հազար կիլոմետրի է հասնում, վերջերս պարզ դարձավ, որ դա հասարակածից երկուսուկես անգամ երկար է:

Վարժություն 251

Թագավորը ցանկանում էր մի լավ գործ անել, որ ժողովուրդը իրեն  միշտ հիշի, այդ իսկ պատճառով որոշում է գնալ բանտ և իրենց արարքի համար զղջացողներին ազատ արձակել: Բոլոր ավազակները իրենց դժգոյությունն էին հայտնում՝ պնդելով, որ անմեղ են: Թագավորը հասկացավ ,որ ոչ ոք չի զղջում և վրդովվեց: Երբ հեռանում էր , նկատեց մի բանտարկյալի՝ ով ողջ ընթացքում լռում էր: Նա թագավորին խոստովանեց իր հանցանքը, այդ իսկ պատճառով թագավորը հրամայեց ազատ արձակել նրան:

Վարժություն 250

1)Խուճապահար թռչունի նման, մի աղջիկ մոտեցավ հավաքվածներին:

Մի աղջիկ՝ խուճապահար թռչունի նման մոտեցավ հավաքվածներին:

2) Վերջալույսի շողերով օծված, լեռն առասպելական մի  նահապետ էր կարծես:

Լեռն առասպելական մի  նահապետ էր՝ կարծես վերջալույսի շողերով օծված:

3)Կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած, զանգը բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:

Զանգը բոլորին հավաքում էր եկեղեցեում՝ կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած:

Վարժություն 249

  1. Մենք խոսում էին հիվանդության մասին:

Խոսքը՝ վերաբերվում էր հիվանդությանը:

2)Նրանք զրուցում էին այս թեմայի շուրջ:

Զրույցն ընդանում էր այդ թեմայի շրջանակներում:

Վարժություն 248

Արտակը՝ հարգալից բարևեց բոլորին ու մոտեցավ հորը:

Համիկը՝ հիմա հավանաբար հասուն օրիորդ է:

Զարմացած երեխան մոտեցավ արջուկին:

Մագաղաթյա մատյանը դրված էր սեղանին:

Վարժություն 247

Քարացած կանգնեց քաղաքի հրապարակում, որպեսզի հասկանար ողջ իրողությունը:

Հայացքը հառել էր անթափանց խավարին, քանզի այդ լուրին նա չէր սպասում:

Վերջին այցելուն ուշադիր նայում էր այդ նկարին, կարծես հարազատ մի բան էր գտել:

Վարժություն 246

Ա) անհյուրընկալ-  ան +հյուր+ընկալ  (բարդ ածանցավոր)

զրուցընկեր- զրույց+ընկեր (բարդ)

դյուրընկալ- դյուր+ ընկալել (բարդ)

գահընկեց- գահ+ընկեց (բարդ)

անընդհատ- ան+ ընդհատ (պարզ ածանցավոր)

համընթաց- համ+ընթաց (բարդ)

Բ) միջօրե- միջ +օր +ե (բարդ ածանցավոր)

հանապազօրյա-հանապազօր +յա (պարզ ածանցավոր)

ոսկեզօծ-ոսկե+ զ +օծել (բարդ)

ապօրինի-ապ+օրինի (պարզ ածանցավոր)

առօրյա- առ+ օր+յա (բարդ)

բացօթյա- բաց+ օդ+յա (բարդ)

բարօրություն-բարօր +ություն (պարզ ածանցավոր)

զօրուգիշեր-զօր+ ու+ գիշեր (բարդ)

Գ)մանրէ (պարզ)

վայրէջք – վայր +իջնել +ք(բարդ ածանցավոր)

հնէաբան- հնէ +ա +բան (բարդ)

որևէ (պարզ)

երբևէ  (պարզ)

Վարժություն 245

2016 թվականի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Ադրբեջանի Հանրապետության  զինված ուժերի միջև արցախա-ադրբեջանական շփման գծի ողջ երկայնքով սկսվում է Ապրիլյան պատերազմը: Ադրբեջանը կիրառում էր իր զինանոցում եղած ռազմական տեխնիկայի գրեթե բոլոր հնարավոր տեսակները։ Հարակից շրաջաններում տագնապ էր տիրում: Գյուղաբնակ ժողովուրդները լքում էին իրենց բնակավայրերը, գոյություն ապահովելու համար: Այս ժամանակի դեպքերը առանձնանում են իրենց դաժանությամբ , որը երբեք չի մոռացվի: Հանրապետության ողջ տարածքից կամավորական խմբեր էին ձևավորվում և մեկնում առաջնագիծ: Կանայք և երեխաները սնունդ և այլ անհրաժեշտ իրեր էին ուղարկում զինվորներին:

Հենց այս ժամանակ՝ վեցամյա Արամը , իրենց բակում նստած հետևում էր պայթյունի ձայնին հաջորդած լռությանը: Մի խաղաղ լռություն, որ անսովոր էր դարձել:

Հայաստան աշխարհը բարգավաճել է և դարձել հզոր պետություն: Տարածքը ՝ կրկին ծովից ծով էր, երկրում խաղաղություն էր տիրում: Հայաստանը դարձել էր ՝ երազանքների երկիր, սակայն հերթական պայթյունի ձայնից Արամն արթնացավ:

Նորից երկնքում լողում էր լուսինը: Կաթնավուն լույսի մեջ ուրվագծում էին լեռները: Քամին շոյում էր տղայի դեմքը, և քաղաքը կանչում էր բյուրավոր լույսերով:

Վարժություն 243

Ա)Երկրի բնակիչներս – մենք

Մեզ՝ երեխաներիս-մեր

Շուրջս – ես

Ինքս էլ – ես

Ծնողներիս-մենք

Երեխաներս-մենք

Բ)Ինքդ – դու

Աչքներդ-դուք

Քեֆդ-քո:

Վարժություն 242

Նա տեսավ ցամաքին մի շատ գեղեցիկ, մի շողշողուն ձուկ՝ հոգեվարքի մեջ թալիկ-թալիկ գալիս:

Մեծահամբավ բժիշկներն ու վհուկները եկան, հավաքվեցին՝ քննելու համար արքայորդու ահավոր հիվանդությունը և բուժիչ հնար գտնելու:

1905 թվականի ամառը, երեք ընկեր տղաներ Բաքվից եկել էին Ալեքսանդրապոլ՝ Արագած լեռան գագաթը բարձրանալու համար:

Փառատենչ իշխանը շարունակ դավեր է նյութել դրացի իշխանների դեմ՝ գրավելու նրանց սեփական երկրներից մանր ու խոշոր հողամասեր:
Պաշարում է քաղաքը բանակը, զետեղում ամրակուռ պարիսպների շուրջ, ինքն էլ նստում է արքայական վրանի մեջ՝ օր ու գիշեր դավեր որոճելով քաղաքին տիրանալու համար:

Վարժություն 241

Մեր թվարկությունից առաջ 219 թվականին կարթագենցի զորավար Հանիբալը հարձակվեց իսպանական Սագունտ քաղաքի վրա ։

Ներքևանալն ավելի դժվար էր, քան վերևանալը։

Լոնդոնում կա մի ակումբ, որի անդամներն ապրում են հին տներում ու դղյակներում և չեն կիրառել այն, ինչ գտնվել է 1500 թվականից հետո։Մոտերս ակումբից վտարվեցին նրա երկու անդամները ,որովհետև նրանք իրենց բնակարանում հեռախոս էին պահում։

Բոլոր փաստերը կան մտածելու,որ առաջին հեռավոր առևտրական ուղիներն անցնում էին ոչ թե , այլ գետերով։

Անտարկտիդան երկրի վեց մայր ցամաքներից մեկն է։ Երկրի վրա մարդու հայտնվելուց հսկայական ժամանակ առաջ Անտարկտիդայում տաք էր , ծլում էին արևադարձային բույսեր, զվռնում հսկայական կենդանիներ:

Ալժիրում , Սիդի Բել Աբաս փոքրի քաղաքի մոտ, թանաքի մի լիճ կա: Այդ լճում ոչ մի կենդանի գոյություն չունի: Հեղուկը բացառապես գրելու համար է պետքական:

 Կրկեսի Ժաննա անունով փիղն շրջում էր ավստրիական Կլագենֆուրտ քաղաքի փողոցներից մեկով:  Հանկարծ նա մի մկնիկ տեսավ ու շտապ հեռացավ: Անյդպիսի ուրիշի պատմություններ էլ ճանաչում ունեն: Եղել է երբ փիղը զարհուրել է ծովային ոզնուց կամ խոզից:

ԱՄՆ –ի Օրիգոն նահանգի ծովափնյա ջրերում, մի յուրօրինակ ձուկ կա, որը երկու զույգ աչք ունի: Աչքերի մի զույգը նայում է վերև, մյուսը՝ ներքև: Բնիկ ձկնորսները հայտնում են, որ իր չորս աչքի շնորհիվ ձուկը վտանգավոր գիշատիչներից կարողանում է խույս տալ:

Վարժ 240

  1. Սրտաբուխ ու մտերիմ այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան:

Այդ սրտաբուխ ու մտերիմ ձայնը՝ ուշքի բերեց նրան:

Նրան ուշքի բերեց՝ այդ սրտաբուխ ու մտերիմ ձայնը:

2.Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին:

Դեմքին թառել էր մի ժպիտ՝ գարնան երեկոյի նման գգվող:

Մի ժպիտ էր թառել դեմքին՝ գարնան երեկոյի նման գգվող:

3.Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը հարգանք էին ներշնչում:

Հարգանք էին ներշնչում ձեռքերը ՝հողաբույր ու կոշտուկներով պատած:

Հողաբույր ու կոշտուկներով պատած ձեռքերը՝ հարգանք էին ներշնչում:

4.Անտառային հավերժահարսի նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:

ՄԻ աղջիկ ՝ անտառային հավերժահարսի նման հանկարծ մոտեցավ փայտահատին:

Փայտահատին մոտեցավ մի աղջիկ՝ անտառային հավերժահարսի նման:

5.Երկարոտն ու նրբակազմ մի կին անցնում էր մեր փողոցով:

Մեր փողոցով անցնում էր մի կին՝ երկարոտն ու նրբակազմ:

Մի երկարոտն ու նրբակազմ կին՝ անցնում էր մեր փողոցով:

6.Գազանիկը մարդու ձեռքերին նմանվող երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով թաթեր ուներ:

Գազանիկը մարդու ձեռքերին նմանվող թաթեր ուներ՝  երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով: Գազանիկը՝ երկար, բարակ, մարդու ձեռքերին նմանվող ու ոսկրոտ մատներով թաթեր ուներ:

Վարժություն 230

Ի՜նչ առյուծ, այդ վախկոտն իր ստվերից էլ է վախենում:

Այդ վախկոտն ինքն իր ստվերից էլ  է վախենում:

Որսորդն նրա հրացանն էր թփի տակ թողել:

Որսորդը խուսափում էր հարևանին հանդիպելուց. ախր նրա հրացանն էր թփի տակ թողել:

Պապն իր երկար կյանքի ընթացքում այդպիսի գեղեցկություն չէր տեսել:

Նա հյուրերին ողջունեց իր իմացած բոլոր լեզուներով, բայց նրանք կարծես թե նորից չհասկացան:

Գնչուն ասում էր, որ նա ամբողջ աշխարհում ման էր եկել:

Հայրը որդու մասին ասում էր, որ նա իր տեսած ամենախելացի երիտասարդն է:

Որդուն ուղղված նամակում գրում էր, որ իրենից հետաքրքրվողներին թող նա ասի ,որ ինքը շուտով գալու է:

Երգչի մասին ասում էր, որ իրեն շատ վաղուց է ճանաչում, նա իր մանկության ընկերն է եղել:

Ճանապարհորդի մտքով չէր անցնում, որ ինքն անցնում էր Մագելանի անցած ճանապարհով, որ չորսուկես հարյուրամյակ ասյտեղով, նրա նավերն են անցել:

Վարժություն 231

Հակակարծիք, հակադարձ, հակագիր, հակահարված, հակադասել, անդրադարձ,  անդրազգեստ,  արտադասել, համակարծիք, համագիր, համադարձ, համագիր, համազգեստ, համադաս, նախադարձ, նախագիր, նախահարված, նախօրոք, նախադասել, վերադարձնել, վերագրել, վերագտնել, վերնազգեստ, վերադասել, գերադասել:

Վարժ 232

Իմ սիրելի վայրը ՝ Լոֆթ ժամանցի կենտրոնն է : Այնտեղ ես այցելում եմ ընկերներիս հետ : Մենք միասին սրճում ենք, խաղում սեղանի խաղեր, նկարում պատերին, գրքեր ընթերցում, իսկ վերջում ՝ որպես ավանդույթ ես և իմ ընկերներից մեկը միասին կիթառ ենք նվագում:

Վարժ 233

Գրել-գրվել

գրավել-գրավվել

ծեծել-ծեծվել

թրջել-թրջվել

թխել-թխվել

աղացել-աղացվել

տաշել-տաշվել

վրդովել-վրդովված

կապել-կապվել

ապանել-ապանվել

նկարել-նկարվել

կեղտոտտել-կեղտոտվել:

Բառերը կրավորական սեռի դարձրեցի, մտովի վ-ը  հոդը ավելացնելով:

Վարժ 234

Ա) Բոլոր դասարաններում քսանհինգ աշակերտ կա:

Բացատրություն՝

Բոլոր դասարաններում միասին քսանհինգ աշակերտ կա:

Բ) Բոլոր դասարաններում քսանհինգ- քսանհինգ աշակերտ կա:

Բացատրություն՝

Յուրաքանչյուր դասարանում կա քսանհինգ աշակերտ:

Ա) Շրջանի գյուղերում երկու դպրոց կա:

Բացատրություն՝

Շրջանի բոլոր գյուղերում միասին կա երկու դպրոց:

Բ) Շրջանի գյուղերում երկուական դպրոց կա:

Բացատրություն՝

 Շրջանի յուրաանչյուր գյուղում երկու դպրոց կա:

Ա) Թռչունները երկու փետուր գցեցին ու անցան:

Բացատրություն՝

Թռչունների խումբը երկու փետուր գցեց ու անցավ:

Բ) Թռչունները երկուական փետուր գցեցին ու անցան:

Բացատրություն՝

 Թռչուններից յուրաքանչյուրն երկու փետուր գցեց ու անցավ:

Ա) Ընկերներն ամրոցում մի տուն ունեն:

Բացատրություն՝

Ամրոցում կա մի տուն, որը պատկանում է ընկերներին:

Բ) Ընկերներն ամրոցում մի-մի տուն ունեն:

Բացատրություն՝

Ընկերներից յուրաքանչյուրն ամրոցում մի տուն ունի:

Վարժ 235

Գոյություն ունեն հսկա որդեր։Այդ հսկաներից մեկը՝Մեգասկոլիդեսը ապրում է իր փորած ստորերկրյա շավիղներում։Նրա օրգանիզմը հարմարվել է ստորերկրյա կյանքին։

Վարժ 236

1․Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրեցիք (ինչ արեցիք) այդ վանդակը։

2․Ինչու դու քո հոտն իմ դաշտում արածացրեցիր( ինչ արեցիր):

3․Հավերը երկարացրեցին( ինչ արեցին)վզները դեպի ներքև,նայելով դես ու դեն։

4․Նա իր ձիուն մեծացրեց (ինչ արեց) չամչով ու գարիով։

5․ Ես հավանաբար ձանձրացրեցի (ինչ արեցի) ունկնդիրներին։

6․Մենք անզգուշորեն թռցրեցինք (ինչ արեցինք) արևկող անող թռչուներին։

Վարժ 237

Յուրաքանչյուրիս կյանքում գալիս է դժվարությունների շրջան: Ոմանց մոտ դրանք տևական բնույթ են կրում, իսկ ոմանց համար սովորականի պես են դառնում: Կարծում եմ դժվարություններ կունենանք մեր կյանքի յուրաքանչյուր փուլում: Ինչ էլ լինի պետք է հիշենք, որ կյանքը մեր մեծագույն պարգևն է :

Միշտ հի՛շեք վատից վատն էլ կա, այդ ժամ կհասկանաք, որ կյանքը հիասքանչ է:

Վարժ 238

Ա և բ նախադասությունների տարբերությունը կայանում է նրանում, որ բ նախադասություններում ստորոգյալի սեռը կրավորական է:

1.Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը:

Անցած տարիներից կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր:

2.Դահլիճը լավ կահավորել էին:

Դահլիճը լավ կահավորված էր:

3. Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:

Մշակութային շատ արժեքներ ստեղծվել են մեր ժողովրդի կեղմից:

Վարժ 239

Գետը զայրանում է ,երբ հորդառատ անձրև է գալիս թե չե սովորաբար խաղաղ է լինում . պետք է հիշել , որ  անձրևի ժամանակ կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի :

Վարժ 240

  1. Սրտաբուխ ու մտերիմ այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան:

Այդ սրտաբուխ ու մտերիմ ձայնը՝ ուշքի բերեց նրան:

Նրան ուշքի բերեց՝ այդ սրտաբուխ ու մտերիմ ձայնը:

2.Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին:

Դեմքին թառել էր մի ժպիտ՝ գարնան երեկոյի նման գգվող:

Մի ժպիտ էր թառել դեմքին՝ գարնան երեկոյի նման գգվող:

3.Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը հարգանք էին ներշնչում:

Հարգանք էին ներշնչում ձեռքերը ՝հողաբույր ու կոշտուկներով պատած:

Հողաբույր ու կոշտուկներով պատած ձեռքերը՝ հարգանք էին ներշնչում:

4.Անտառային հավերժահարսի նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:

ՄԻ աղջիկ ՝ անտառային հավերժահարսի նման հանկարծ մոտեցավ փայտահատին:

Փայտահատին մոտեցավ մի աղջիկ՝ անտառային հավերժահարսի նման:

5.Երկարոտն ու նրբակազմ մի կին անցնում էր մեր փողոցով:

Մեր փողոցով անցնում էր մի կին՝ երկարոտն ու նրբակազմ:

Մի երկարոտն ու նրբակազմ կին՝ անցնում էր մեր փողոցով:

6.Գազանիկը մարդու ձեռքերին նմանվող երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով թաթեր ուներ:

Գազանիկը մարդու ձեռքերին նմանվող թաթեր ուներ՝  երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով:

Գազանիկը՝ երկար, բարակ, մարդու ձեռքերին նմանվող ու ոսկրոտ մատներով թաթեր ուներ: