Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է 360 թվականին ,Տարոն գավառի՝ Հացեկաց գյուղում : Կորյունը վկայում էր, որ Մաշտոցը փայլուն կրթություն է ստացել: Տիրապետել է ՝ հունարենի, ասորերենի, պարսկերենի և այլն: Նա զբաղվել է ուսուցչությամբ:

Հայաստանը հինգերորդ դարում բաժանված էր երկու մասի: Միաձուլման վտանգը մեծ էր: Մաշտողը այս ժամ գալիս է այն մտքին, որ պետք է ստեղծի այբուբեն: Նա Սահակ Պարթևի հետ դիմում է Վռամշապուհ արքային : Արքայի կողմից համաձայնություն ստանալուց հետո, Մաշտոցը լինում է շատ երկրներում ծանոթանում մի շարք նոր լեզուների:

Օրերից մի օր, աղոթքի ժամանակ Մաշտոցը ոչ արթուն , ոչ քնած քարի վրա տեսնում է հրվող նշանագրեր , դրանք մտապահելով նա ստեղծեց այբուբենը: Այս ամենից հետո առաջին բանը որ արվեց, դա Աստվածաշնչի թարգմանությունն էր, որը այնքան կատարյալ էր, որ կոչվեց «Թարգմանությունների թագուհի»:

Այնուհետև Մաշտոցը և իր աշակերտները զբաղվեցին ուսուցչությամբ: Մաշտոցը և իր աշակերտները սրբադասվեցին:

Բնութագրելով Ս. Պարթևի և Մ.Մաշտոցի գործունեությունը՝ Լեոն գրում է. «Նրանք առաջինն էին, որ իրենց ձեռքով հայացված եկեղեցու համար հայերեն երգեր գրեցին ու երգեցին: Հետագայում նրանց գործը շարունակեցին իրենց աշակերտները:

Ըստ Խորենացու Մաշտոցը մշտապես գերազանցել է բոլոր առաքինի մարդկանց, քանի որ նրա բնավորության մեջ երբեք տեղ չեն գտել ՝ մարդահաճությունը, ամբարտավանությունը: Փոխարենը ՝ կարեկցող էր, մարդասեր, ուներ պայառ միտք, հանճարեղ խոսք և այլ բարձրագույն արժեքներով էր օժտված:

Ըստ Կորյունի, Արևելյան Հայաստանում կատարած երկրորդ շրջագայության ժամանակ, «սկսեց Տիրոջից իրեն շնորհվածի համեմատ նշանագրեր հորինել վրացերեն լեզվի համար»։ Նա նաև ստեղծել է այբուբեն գարգարացիների համար, այդ ժամանակ նա գտնվում էր ՝ Աղվանքում:

Սահակ Պարթևը թողել է գրական հարուստ ժառանգություն: Մեսրոպ Մաշտոցի հետ մեկտեղ կազմել է Մաշտոց կոչվող ծեսերի և օրհնությունների գիրքը, կարգավորել է հայոց եկեղեցու տոնացույցը, գրել է բազմաթիվ կանոններ, որոնք կարգավորել են եկեղեցական ու աշխարհիկ դասերի, պաշտոնեության փոխհարաբերությունները, ամուսնա-ընտանեական իրավունքի նորմերը: Ինչպես նաև գրել և եղանակավորել է շարականներ, ծիսական աղոթքներ և պատարագամատույց:  Սահակ Պարթևը մահացել է 90 տարեկան հասակում՝  իր ծնննդյան օրը:

Թարգմանչաց տոնը ազգային-եկեղեցական տոներից է:

1979 թվականից սկսած, երեք տարին մեկ անգամ, հոկտեմբերի երկրորդ շաբաթ օրը նշվում է թարգմանական արվեստի տոնը, որը նվիրված է Մ. Մաշտոցին: Տոնը Հայ եկեղեցին տոնում է տարին երկու անգամ: Առաջինը կոչվում է «Տոն սրբոց թարգմանչացն մերոց Սահակայ և Մեսրովբայ», երկրորդը կոչվում է «Տոն մեր սուրբ թարգմանիչ վարդապետների՝ Սահակի և Մեսրոպ Մաշտոցի, և նրանց սուրբ աշակերտների:

Խորենացին վկայում է, որ Աստված ոչ թե տեսիլքի տեսքով է Մաշտոցին ցույց տվել տռերը, այլ արթուն աչքով: Մեսրոպն առաջին անգամ թարգմանում է Ս. Գրքի հետևյալ տողը. «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ», որը վերցրել էր Սողոմոնի «Առակաց» գրքից: Ահա սա էր, որ եղավ առաջին հայատառ նախադասությունը:

 Ս. Սահակի և Ս. Մեսրոպի ջանքերով Հայաստանում սկսվում են բացվել դպրոցներ, ուր ուսուցանվում են հայ գրերը:  Նրանց աշակերտները ասորերենից և հունարենից թարգմանեցին Աստվածաշունչը, իսկ Սահակ Պարթևն ու Մեսրոպ Մաշտոցը այն խմբագրեցին: Աստվածաշնչի թարգմանությունը այնքան կատարյալ էր, որ մինչ այսօր համարվում է«Թարգմանությունների թագուհի»: Թարգմանչական գործը շարունակվել է նաև միջնադարում, թարգմանություններ են կատարվել վրացերենից, պարսկերենից, հին ֆրանսերենից, թուրքերենից, ռուսերենից, անգլերենից, իտալերենից, լեհերենից և իսպաներենից։

Թարգմանիչներն ունեն նաև իրենց նվիրված միջազգային տոն, որը նշվում է սեպտեմբերի 30-ին։  Այդ օրը թարգմանչական միություններ միջոցառումներ են կազմակերպում, շնորհավորելով միմյանց:

Մարդիկ շքեղություն ասելով հասկանում են այն ամենը ինչը կապված է ֆինանսի հետ: Այսպիսով մարդկությունը կորցնում է ամենակարևոր շքեղ արժեքները, որոնք ֆինանսի հետ կապված չեն: Նման շքեղություններից մեկը, ըստ Էքզյուպերիի՝ մարդկային շփումն է: Իսկապես , մեզ բաժին հասած շքեղություններից մեկը հենց շփումն է:

Եկեք պատկերացնենք թե ինչպիսին կլիներ մեր կյանքը առանձ մարդկային շփման: Եթե մենք չշփվեինք մարդկանց հետ, ապա չէինք ունենա ՝ ընտանիք, ընկերներ, բարեկամներ և այլն: Պարզ է դառնում, որ առանձ մարդկային շփման մենք կվերածվեինք ինչ-որ ռոբոտային համակարգերի, որոնք ունակ են անել մի քանի գործողություն: Պարզվում է առանձ մարդկային շփման կյանքը կարժեզրկվեր: Կյանքը կդառնար անիմաստ: Մեր կյանքում չէին լինի մեզ ուրախեցնող, տխրեցնող, մոտիվացնող, սիրող և ատող մարդիկ:

Դժվար է պատկերացնել մեզ անջատ հասարակությունից, չէ՞ որ հենց մենք ենք ստեղծում այդ հասարակությունը:

Մարդկության համար անձրևը պարզապես բնության բնական երևույթներից մեկն է: Առաջին հայացքից իսկապես այդպես է : Նախքան անձրևը երկինքը ամպամում է, դրան հաջորում են տանիքների վրա կաթկթացող անձրևի կաթիլները: Այս ամենը գուցե և սովորական երևույթ է , սակայն ինձ համար անձրևը այլ նշանակություն ունի: Ես կարծում եմ, որ անձրևը բնութագրում է մարդու կյանքը: Ինձ թվում է արևոտ օրերը դրանք այն ուրախ օրերն են, որոնք մարդիկ ապրում են առանձ գիտակցելու, որ դա իրենց կյանքի լավագույն շրջաններից է : Այս ամենից ես անում եմ մի հետևություն, ինչպես բնության մեջ ՝ այնպես էլ կյանքում, անձրևոտ օրերին հաջորդում են արևոտ օրերը: Այնպես որ եթե ձեր հոգին հիմա անձրևում է, ապա հի՛շեք, որ շուտով արևի հերթն էլ է գալու:

Սիրում եմ իմ անձրևը իր բոլոր եղանակներով:

Երաժշտությունը սկզբնավորվել է նախամարդու հուզական խոսքի ելևէջների, աշխատանքային ռիթմերի, ձայնային ազդանշանների, թռչունների երգի ու կենդանիների զանազան կանչերի, հմայանքի հնչյունային տարրերի  հիման վրա:

Յուրաքանչյուր ժողովուրդ ունի իր երաժշտական լեզուն. օգտագործելով երաժշտական լեզուների որոշակի տարրերն ու ընդհանուր կանոնները, ձևափոխելով դրանք՝ կոմպոզիտորը ստեղծում է իր անհատական լեզուն: Համաշխարհային երաժշտությունը հարուստ է բազմաթիվ տարատեսակներով, որոնք տարբերվում են ոճով, բովանդակությամբ, կատարման միջոցներով, ժանրային խմբերով և այլն: Երաժշտության հնագույն տեսակները (հմայական ծեսի, աշխատանքի, որսորդության) առաջացել են դեռևս նախնադարյան հասարակարգում և միախառնված էին արվեստի այլ տեսակների տարրերին:

Հայաստանում երաժշտությունն սկզբնավորվել է մ. թ. ա. XX–XVIII դարերում : Մեր մեծերը զարգացրել են հայկական երաժշտական մշակույթը: «Ով որ երաժշտությամբ զբաղվում է, նա ավելի բարի է, նրա մեջ դեպի գեղեցկությունը վերաբերմունքը լրիվ այլ է»,- ասում է Կոմպոզիտորների միության նախագահ Արամ Սաթյանը և ավելացնում,- «երբ լսում ես լավ երգ, վատ արարքներ չես գործում։ Երաժշտությունը ոչ միայն մեծ դեր ունի մշակութային կյանքում, այլև մեր կյանքում: Երաժշտությունը մեզ ուղեկցում է ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Այն հանգստացնում է, ուրախ տրամադրություն պարգևում, իր հետ բերում հիշողություններ, մոտիվացնում աշխատանքը։

Թրաֆիքինգը անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է ՝ ինչ-որ բանի անօրինական վաճառք: Տվյալ դեպքում՝ դա մարդկանց ստրկական, սեռական, բռնի և չնչին վարձատրությամբ աշխատանքի տեսքով անօրինական շահագործումն է: Թրաֆիքինգը ծանր հանցագործություն է և նույնքան շահութաբեր է , որքան զենքերի և թմրանյութերի անօրինական վաճառքը: Կան թրաֆիքինգի մի շարք տեսակներ՝ ստրկություն կամ ստրկության նմանվող իրավիճակ, հարկադիր աշխատանք, սեռական շահագործում , երեխաների վաճառք, օրգանների փոխպատվաստում և այլն , այս ամեն ցավք այսօր մեծ տարածում ունի:

Ինտերպոլի տվյալներով, թրաֆիքինգը ամենաարագ զարգացող հանցագործություններից է: Ամեն տարի մոտավորապես 4.000.000 մարդ դառնում է թրագիքինգի զոհ: Հանցագործներին այն բերում է տարեկան 8-10 միլիարդ դոլարի եկամուտ: Մարդկանց վաճառքով և վերջիններիս շահագործմամբ զբաղվողները կոչվում են՝ թրաֆիքյորներ, սակայն կան նաև միջնորնդեր ՝ գործողություններն իրականացնելու համար:

Թրաֆիքյորները զոհին ձեռք են բերում տարբեր միջոցներով ՝ խաբեությամբ, բռնի ուժի կիրառմամբ կամ առևանգմամբ: Մեր օրերում տարածված է խաբեությամբ հավատ ներշնչելը: Նրանց հիմնական թիրախն են ՝ գործազուրկները կամ սոցիալապես անապահով վիճակում գտնվողները:

Երևույթից խուսափելու համար հարկավոր է զգուշացնել ողջ ժողովրդին և իհարկե զերծ մնալ կասկածելի առաջարկներից, քանզի անվճար պանիրը միայն թակարդում է լինում:

Մեծ հայրենասեր, բարի, տաղանդավոր, աշխատասեր, ընկերասեր, երաժշտական հանճար այլ կերպ՝ Կոմիտաս: Կոմիտասը մեր երաժշտական հանճարն է : Նա մուտք գործելով հայ երգի ասպարեզ, մաքրեց հայոց երաժշտությունը և նոր ոգի դրեց երաժշտական մշակույթի մեջ: Նա մեզ մեծ երաժշտական գանձարան է թողել: Կոմիտասի դերը անգնահատելի է եղել հայ ժողովրդի կյանքում, նա ոչ միայն հրաշալի կերպով տիրապետում էր իր գործին , այլև մշտապես ժողովրդի կողքին էր դժվարին պահերին: Կոմիտասը մեր ժողովրդի հպարտությունն է. նրա գործը՝ մեր ազգային անսպառ հարստությունը: Ինչո՞վ է արժանացել նա մեր ժողովրդի այս բարձր գնահատանքին: Նա ո՛չ օպերաներ է գրել, ո՛չ օրատորիաներ, թերևս մի քանի արիաներ կամ ռոմանսներ միայն: Բայց ավելի մեծ գործ է կատարել, քան այդ բոլորը: Նա հայտնագործել է մեր ազգային երգը, հայկական երաժշտությունը, ազգային մելոսը՝ ինքնուրույն, ինքնատիպ և անաղարտ: Նա հիմք է դրել ազգային երաժշտական կուլտուրայի:

Խոսելով նրա տաղանդներից , առաջինը որ կարող ենք նշել՝ դա նրա փայլուն լսողությունն է: Այո , այնպիսի լսողություն ինչպիսին Կոմիտասինն էր, մեր օրերում դժվար է գտնել: Նա զրուցելով մարդու հետ հասկանում էր ձայնի տեսակը և հզորությունը: Հենց այսպես էլ նա ընտրել էր իր երգչախմբի երեխաներին: Կոմիտասը մեծ հայրենասեր էր, այդ մասին իր աշխատություններում գրել է Ավետիք Իսահակյանը: Իսահակյանը, մշտապես հիանում էր Կոմիտասի տաղանդով, նա կարծում էր , որ առանձ Կոմիտասի հայկական երաժշտության զարգացման ուղին թերի կլիներ: Իսկապես , դժվար է պատկերացնել մեր երաժշտական մշակույթը առանձ  Վարդապետի:

Այս տարի մեր հանճարը դարձավ 150 տարեկան, այո դարձավ այլ ոչ թե կդառնար, քանի որ ինչպես ինքն էր ասում նա միշտ ապրելու է հայ ժողովրդի հոգում: