Ընթերցելով պետության տնտեսական դերակատարության վերաբերյալ դասը, այժմ կառանձնացնեմ դասի հիմական մասերը, բնույթը և համառոտ կնկարագրեմ իմ տեսակետը։
Պետության հիմնական տնտեսական գործառույթներն են՝
- հասարակական բարիքների արտադրությունը
- արտաքին բացասական ազդեցությունների նվազեցմանն ու դրականի խրախուսմանն ուղղված գործունեությունը
- տեղեկատվության անհամաչափության հաղթահարումը
- եկամուտների վերաբաշխումը
- հիմնարար հետազոտությունների իրականացումը
Այս գործառույթների կարևորությունը շատ մեծ է: Սրանցից յուրաքանչյուրը երկրի զարգացման մեջ մեծ դեր ունի: Եթե անգամ մեկն ու մեկը չիրականացվի , ապա երկիրը կունենա տնտեսական անկում:
Բյուջեի բովանդակությունը
ՀՀ-ում պետական բյուջեն հաստատում է Ազգային ժողովը՝ կառավարության ներկայացմամբ, իսկ քննարկման և հաստատման կարգը սահմանվում է օրենքով։ Յուրաքանչյուր տարվա պետական բյուջեն, ինչպես նաև դրան նախորդող տարվա բյուջեի կատարման հաշվետվությունը հաստատվում է օրենքով։
Անկումներն ու ճգնաժամերը կրճատում են պետական բյուջեի եկամուտների մուտքերը՝ միաժամանակ առաջացնելով ծախսերի աճը։ Պետական բյուջեի անկայունությունը դրսևորվում է նաև նրա հաճախակի դեֆիցիտով, որը կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի ժամանակաշրջանում դառնում է մշտատև։
Պետական բյուջեի ծախսերը և դրանց ուղղությունները
- ընդհանուր բնույթի պետական ծառայություններ.
- պաշտպանություն.
- հասարակական կարգի պահպանություն և անվտանգություն.
- կրթություն և գիտություն.
- առողջապահություն.
- սոցիալական ապահովություն.
- բնակարանային կոմունալ տնտեսություն.
- մշակույթ, սպորտ և կրոն.
- վառելիքաէներգետիկ համալիր.
- գյուղատնտեսություն, անտառային տնտեսություն, ջրային տնտեսություն և ձկնաբուծություն.
- լեռնահանքային արդյունաբերություն և հանքային հանածոներ (բացառությամբ վառելիքի), վերամշակող արդյունաբերություն, շինարարություն և բնապահպանություն.
- տրանսպորտ և կապ, ճանապարհային տնտեսություն.
- կառավարությանը օրենքով վերապահված իրավասությունների իրականացման այլ ուղղություններ:
Լիլիթ Սարիբեկյան 